لباچءِ سُتکگیں گسانی آ کشءَ

نوبت بلوچ

سال 2012 اِنت۔ آئیءِ دوارگس عطا شاد ڈگری کالج اِنت۔ آ جلیں گرماگ بیت یا ٹنٹیں بیگاہانی موسم، مدام اللہ نزر کتابجاہءَ نشتگ، وانگءَ اَنت۔ لبزانک آئیءِ عشق اِنت، خلیل جبرانءِ ساچشتانی شیرکنی انچوش آئیءِ نُکءَ گوں لچ اتگ انچوش سما بیت کہ دگہ دنیا گشئے آئیءِ تبءَ نہ کپیت۔ خلیل جبرانءِ”لچہ کارءِ ارواہ “آئیءَ ہمینچو رَندءَ ونتگ ات کہ نوں آئیءَ پہ دل اَزبر ات۔ اے آزمانکءِ ورد کنگءَ آئیءَ دہ رندءَ گیش کلیں لبز ءُ کارست تاکانی سرءَ ایر گیتک اتنت۔ آئیءَ ”سِستگیں بانزل “ءِ کردار سلمیٰ ہر کجا دپءَ ات۔ The Prophetءِ وانگءَ پد گشئے زاناں اشیءِ شیرکنیءَ آئیءِ لاپ ریتکگ ات، The Prophetءِ کردار مصطفیٰءِ پیاپیں لچہ ءُ کسہاں گشئے جُلابے مان ات پمیشکہ چد ءُ پد آ خلیل جبرانءِ نیمگءَ چک جنگءَ ہم آمُرزی نہ اَت۔ نوں آئیءَ خلیلءِ وانگءَ پد مزنیں کَلے کشّ ات۔ ہچ دْراہ بوگءَ نہ ات۔ بلے یکروچے اناگاہ شہدربرجاہءَ ھالے شنگ ات کہ باندا وشاتکی مراگشے بیت، اے دیوان چہ بی ایس او آزادءِ نیمگءَ بوگءَ انت۔ دراجیں کَلءِ کشگءَ پد ہما سھب اتک وھدے کہ بی ایس اوءِ سنگت تلوءِ سرءَ تران کنگءَ اتنت۔ بلوچ، آئیءِ گلامیں زند، بی ایس اوءِ پہ بلوچ آجوئیءَ کرد ءُ نودربرانی زمہ واری؛ کلیں چیزاں یک پہ یکءَ گیشینگءَ اتنت۔ وشاتکی دیوانءِ ترانکار درست زالبول اتنت۔ اے مراگشءَ پد گشئے زاناں آئیءِ چماں روکے مان بوتگ ات۔ پیسرءَ آ چو افلاطونءِ allegory of caveءِ ہما کارستاں چہ یکے ات، کہ آئیءَ وتی ساھگ آسءِ دیمءَ دیستگ ات ءُ آئیءِ دست گوں زمزیلءَ بندوک اتنت۔ گڑا آ سرپد بوتگ ات کہ دنیا بس ہمیش اِنت، ہمے غارءَ چہ ڈن دگہ ھچ چیز نیست۔ بلے اَردیں کہ آئیءِ دست پچ بوت اَنت گڑا آ یکروچے غارءَ چہ ڈن دراتک گڑا ابکہ بوت۔ ہمے وڑءَ وھدے کہ آ خلیل جبرانءِ کسہانی غارءَ چہ ڈن دراتک گڑا آئیءَ دیست کہ دنیا وَ
سک مزن اِنت۔

سال 2013 اِنت۔ آ آشوبی سحرءَ چو شیمازءِ پیمءَ وتی نیمگءَ اُرّژپ کتگ ات۔ اولی رَند ات کہ آ بلوچ کردارانی سرءَ کتاب وانگءَ ات۔ اولی رَند ات کہ آئیءَ اللہ نزر کتابجاہءَ چہ گل خان نصیرءِ زندنامگیں نبشتانکانی رَد ءُ بندیں کتابے دست کپتگ ات۔ اللہ نزر کتابجاہءَ چہ کتاب ہما مردم کش ات کنت کہ آ بی ایس اوءِ باسک اتنت یا کہ وانوکیں ءُ بلوچدوستیں نودربر اتنت۔ پمیشکہ ہر کس ءُ ناکسءِ دزرسءَ نہ اتنت۔ پرچا کہ اے وھدءَ بی ایس او زیرزمین بوتگ ات۔ چوش ہم نہ اِنت کہ آ نودربرانی میانءَ نہ ات، بلے چوش ہر کسءَ زانت کُت نہ کت، اشانی چنچو مردم کار کنگءَ انت؛ مردم کئے اَنت، کار چون کن اَنت، اشانی کارانی وڑ ءُ پیم چی اِنت؟ بلے اے بابتءَ ہر کس نہ زانت۔
آئیءَ گل خان نصیرءِ کتاب پمیشکہ گچین کت پرچا کہ بلوچیءِ اولی شئیر گل خان نصیر ئیگ ات کہ آئیءَ ونتگ ات ءُ آئیءَ پہ دل یات ات۔” بلاں بئے سِکہ لالانی، گلیں ڈیوا شمالانی “ اے سرجمیں لچہ آئیءَ یات ات۔ گل خانءِ کتابءِ وانگءَ پد درستاں چہ گیش آئیءَ گل خان نصیرءِ چُک، گوہر ملکءِ نبشتانک وش بوتگ ات۔ نوں مدام سیاسی، شہزانتی ءُ راجدپتری کتاباں سرکشان ات۔ آ وتی زندءَ نوکیں آزمودگ کاری کنگءَ ات۔ آ لوٹگءَ ات کہ آ بی ایس اوءَ گوں ھوار بہ بیت۔ پمیشکہ آئیءَ ہرچ ہما نودربرءِ سرءَ شک بوت گڑا گوں آیاں نشت ءُ پاد اتک۔ ہمے تگ ءُ تاچءَ آئیءَ دو کس شوہاز ات۔ آ ہمیشاں گوں کم کمءَ نزیک بوت ءُ پدا آیاں چہ ”گروک“،”سگار “،”آزات “ءُ” سنگر “تاکانی زیروک بوت۔
آ مزنیں ھدےءَ داں بلوچ ءُ بلوچ جنزءِ بابتءَ سرپد بوان ات۔ آ وانگءَ ات۔ اول شہید شفیع جان ات کہ آئیءِ بابتءَ کتابُکے ونتگ ات ئِے۔ وتی بندپتر، بامرد ءُ جنزءِ وانگءِ ہمبرائیءَ ڈنی جنزانی سرءَ ہم کتاب پٹ ءُ لوٹ کنگءَ ات۔ گڑا ڈنی جنزانی بابتءَ آئیءَ اولی کتاب کہ زرتگ ات آ Dying Colonialism ات، کہ آئیءِ نبشتکار فرانز فینن ات۔ نوک ہمیش اِنت بی ایس او، آئیءَ چارگءَ ات کہ نوں آ دزگرگ بہ بیت بلے ہمے میانءَ عطا شاد ڈگری کالجءِ دوارگسانی سرءَ زورگیریں پئوجءِ اُرش بندات بوت۔ اے سارتیں شپے ات۔ زمستانی ماہ ءُ روچ اتنت۔ یکروچے پیسر آئیءِ رَہدربر شہید رسول جان گوں ایدگہ بیست نودربرانی ہمبرائیءَ زورانسری آوار جنگ بوت۔ ہمے شپءَ سرجمیں دوارگساں تُرسےءَ مانشانت۔”پیارے “کہ آئیءِ نام نبی بخش ات آئیءَ عطا شاد ڈگری کالجءَ کنٹینے ھست ات گڑا آئیءَ نودربراناں ھال دات کہ مروچی نیمروچءَ چیریں کارندگانی سیاہ کانچیں گاڈی یے اتکگ ءُ آیاں کنٹینءِ لچ اتگیں شہیدانی اکس درتکگ اَنت۔ اے ھالءَ گیشتر نودربر لپرزگ کت اَنت۔ بازینےءَ ھمے روچءَ وتی بُنڈک بست اَنت دیم پہ وتی دمگ ءُ کوچگاں شت اَنت۔ بلے آ گوں وتی ہمبراہاں ہمدا ات۔ ہما شپءَ کہ پئوجءَ دوارگسءِ سرءَ آپریشن بندات کُت گڑا پیشگی سرشپءِ وھدءَ آیاں چیوہ کُت کہ انشپی مئے باریگ اِنت۔ پدا مردنی انچوش بوت۔ دوارگسانی سرءَ چھاپہ بوت۔
سال 2014 ات۔ دوارگس بند اتنت۔ بلے آ بے وانگ ءُ بے دوارگسءَ پیم بوگءَ نہ ات انچوشکہ بے آپءَ ماہیگ۔ آ دوبر اتک۔ آئیءَ دگہ سنگتے ہم رَستگ ات کہ پرنسپلءِ کرءَ رو ایں دزبندی کنیں دانکہ دوارگساں پچ بہ کنت۔ گڑا آ ءُ نودان شُت اَنت۔ پرسنلءَ گشت ما زمہ واری نہ زور ایں اگاں شما برگ بوت ات گڑا شما وتی زمہ وار اِت۔ آیاں پرنسپلءِ گپءَ گوں تپاک کت کہ ھئو ما وتی زمہ واریءَ گوں نند ایں ھرچی بیت گڑا اشیءِ زمہ وار کالجءِ انتنظامیہ نہ اِنت۔ بازیں گپ ءُ ترانےءَ پد Complex Hostel پچ بوت۔ اے دوارگسءَ بنداتءَ آ ءُ نودان اتنت۔ نودان آئیءِ سنگتے ات۔ اے آئیءِ تنظیمی نام ات۔ آ تربت ھنکینءِ کارمستر ات۔ بلے نودان اے ساھتاں آئیءِ ایوکءَ لبزانکی سنگت ات۔ انگتءَ آ بی ایس اوءِ باسک زورگ نہ بوتگ ات۔ وھدے کہ آیاں دوارگس پچ کُت گڑا ابیدء آیاں دگہ بس دو سنگت آیاں پہ زور آورت، دگہ یکے ہم نوں دوارگسءَ نندگءَ جاڑی نہ ات۔
سال 2015 ات۔ یک بیگاہے نودانءَ آئیءَ را زرت پولیس اسٹیشنءِ پشتءِ لیب جاہءَ برت کہ مروچاں میوزیم کلمپلکس گشگ بیت۔ ہمودا آئیءَ گوں دیوانے کت ئِے۔ آئیءَ را گشت ئِے: ”ما ترا دیر اِنت کہ چارگءَ بوتگیں، باریں تئی اندرءَ سَگّ ھست اِنت یا کہ ناں؟ تو بس بی ایس اوءَ پمیشکہ کائے دانکہ Adventurismءِ ھسابءَ سیل بہ کن ئے پدا بہ رو ئے۔ بلے تو اوشتاتگ ئے، تو دوارگسءِ آپریشنءِ وھدءَ اوشتاتگ ئے، دوبر دوارگسءِ بحالیءَ ہم گون بوتگ ئے۔ پدا ھم اے گرانیں ساھتاں لس نودربرءِ دابءَ نہ بوتگ ئے۔ مرچی ما بی ایس اوءِ باسکیءَ پہ تو اتکگ ایں اگاں تو کار کنگ لوٹ ئے۔ “آئیءَ گشت: ”من ہما اولی روچءَ بہ گر داں انوں وتی گپءِ سرءَ اوشتوکاں۔ ہما روچءَ کہ شمئے سنگتاں وشاتکی دیوانے کتگ ات گڑا ہما وھدءَ منی پیسلہ ہمیش بوتگ کہ من ہم وتی بہرشتے پہ زمین ءُ راجءَ دیگ لوٹاں۔ “ پدا نودانءَ درائینت:”بلے تو انگت بہ جیڑ۔ انگت بہ جیڑ کہ تئی کرءَ وھد ھست اِنت پرچا کہ بی ایس اوءِ ھوار بوگءِ مانا ہمیش اِنت کہ ترا وتی ذاتی واھشت کُشگی اَنت۔ بی ایس اوءِ ھوار بوگءِ مانا ہمیش اِنت ترا وتی لس زند شموشگی اِنت۔ ادءَ مرگ ءُ زندءِ سوال اِنت پرچا کہ بی ایس او انچیں دژمنےءَ گوں دیم پدیم اِنت کہ آ آجوئیءَ پہ پُر ایمنیں سیاستءَ اوپار ہم کُت نہ کنت۔ اگاں تو وتی زند، ذاتی واھشت، لس تبءَ چہ دراتک کن ئے ءُ وتءَ را یک آشوبی انسانےءِ کالبءَ رَجینت کن ئے گڑا مئے پتر پہ تو ھست اِنت۔ “آئیءَ گشت:’’ھو من اے کل چیز چار اتگ اَنت۔ “چد ءُ پد نودان ءُ آئیءِ نیامءَ باز گپ بوت دانکہ شپءِ تھارونکیءَ ہم وتی بانزل زمینءِ دلبندءَ پچ کُت اَنت۔ آ دوبر واتر بوت اَنت۔ اے شپ گشئے پہ آئیءَ زندءِ وشتریں دمان ات۔ آ گوں ھمے ھیالاں وتی نپادانی سرءَ واب کپت۔
ماہے گوست گڑا یکروچے سھبءَ مہلہ آئیءِ رَندءَ مَردمے اتک۔ آ گوں سنگتءِ ہمبرائیءَ ماڈل اسکولءَ شت۔ مزنیں ھَالے ات کہ اودءَ سدءِ کچءَ نودربر اتنت۔ اولی رَند ات کہ آ بی ایس اوءِ دیوانءَ چمانی وت گندگءَ ات۔ اے دیوانءَ آئیءَ تلوءِ سرءَ بچکے دیست۔ ورنائیں بچکے، آشوبی مارشتاں چہ سرچکار؛ آئیءِ چماں زانت، توکل، جوزگ ءُ گوں وتی باسکاں مہرءِ برانز پدر بوگءَ اتنت۔ اے بچکءِ نام لکمیر ات، تربت ھنکینءِ زمہ وار ات۔ آئیءَ وتی زندءَ اولی رَند لیپ ٹاپ ہمائیءَ دستاں دیست۔ آئیءَ لیپ ٹاپءَ چہ سرکیولر ونت۔ اے دیوان انچوش دراج کش بوت دانکہ روزدگءِ زردیاں مانشانت۔ بلے آ وتی دلءَ انگت گشگءَ ات کہ مرچیگیں دیوان ھجبر کُٹگءِ نامءَ مہ زانت۔ آ اے دیوانءِ میانءَ ایدگہ باسکانی گپ ءُ تراناں چہ گیش ایوکءَ لکمیرءَ چارگءَ ات۔ آئیءِ زانتءَ چہ سریچیں گالوارءَ گوں انچوش ملمہ ات گشئے زاناں افلاطونءِ اکادموسءَ نشتگیں نودربرے کہ آئیءِ ھیال چہ جُست ءُ پرساں چہ سرکیل بہ بنت۔ آئیءَ سما نہ بوت کہ دیوان کدی کُٹ ات۔
اے دیوانءَ پد آئیءَ لکمیر نہ دیست۔ لکمیر گوں سنگتاں گورکوپءَ لوگےءَ بنت کہ اودءَ آپریشن بندات بیت۔ ایدگہ کلیں سنگت وتءَ را کش انت بلے لکمیر زورانسری آوار جنگ بیت۔ وھدے کہ آ لکمیرءِ آوارجنیءِ بابتءَ سرپد بیت گڑا آ روچ گشئے زاناں پہ آئیءَ کیامت بیت۔ نوں آ سما کنت کہ نودانءِ ہما روچیگیں گپ راست اتنت پرچا کہ بی ایس او ہما درسگاہ اِنت کہ ادءَ ترا وتی لس زندءِ وابءَ چہ درآھگی اِنت بس پہ بلوچ راجی جھدءَ شپ ءُ روچ دیگی اِنت۔ بی ایس اوءَ گوں ھوار بوگءِ مانا زند ءُ مرگءِ پیسلہ کنگ اِنت۔
نوں آئیءِ دیمءَ لکمیرءِ کلیں کارستءِ کرد پچ بوان بوت اَنت۔ آ آئیءِ نوک سوریں زال زرینہءِ تورشتاں گندگءَ ات کہ آئیءِ انگت سوری کلہ ءُ ادلس ترّ اتنت بلے آ گوں وتی زالءَ ھوار اے ھنکین ءُ پرا ھنکینءَ دورہ جنگءَ ات۔ آئیءِ گوہار سیماءِ زیپیں گالوارءَ سرپد بوگءَ ات کہ آئیءَ گشتگ ات من شے مریدءِ شہیدیءِ دردءَ اوپار کُت نہ کناں ءُ بے بلاہ بات کہ ترا چوشیں کزا یے بہ گِپت گڑا باریں من چون باں۔ آ سما کنگءَ ات کہ لکمیر ءُ لباچءِ نازرکیں مانا چی اِنت۔ پدا آ تلوءِ سرءَ سر کپت۔ پردہ بند بوت۔۔۔ اَردیں پردہ پچ بوت آئیءَ دیست کہ نوں منی کُلیں سنگت یک پہ یکءَ آوار جنگ بوگءَ اَنت۔۔۔۔۔ہمے تلو ات، ہمے پردہانی پچی ءُ بندی۔۔۔ بلے آئیءِ ایمان اِنت کہ یکروچے آ ھڈاں مجولیءِ گوازیءَ باج بارت۔۔۔۔۔۔ءُ لباچءِ سُتکگیں پُراں چہ انچیں تُمکاری یے بیت کہ ادءَ ماش، پرماش، گوہار ءُ گندیم گَمراہ بنت۔۔۔۔۔۔پدا آ ھڈاں مجولیءِ گوازیءِ میدانءَ ایر کپت۔۔۔یکبرے پدا پردہ بند بوت۔۔