گوں بلوچ اھوالکار چراگ بلوچ ءَ جُست

شولان بلوچ: 28 مئی 1998 ءَ وھدے استان وتی ایٹمی تجربگ ءَ کنت، گڑا بلوچ ءِ میڈیا ءِ تہ ءَ نزور بوگ ءِ سبب ءَ اے تجربگ ءِ ھلاپ ءَ ھچ وڑیں بیانیہ یے دیم ءَ نہ اتکگ، اِشی ءَ شما چوں چاریت؟

چراگ بلوچ: چوناھا استانانی تہ ءَ مین اسٹریم میڈیا مدام استانی بیانیہ ءَ دیم ءَ بارت دانکہ چہ لس مہلوک ءَ گواچن چیر دیگ بہ بیت۔ پہ درور کجام وھد ءَ کہ زورگیریں پاکستانی استان وتی ایٹمی تراک ءِ چکاس ءَ کنت گڑا ھمیشی ءِ سبب ءَ جُتائیں نادراھی ودی بنت کہ آھانی سان داں مرچی ھست اَنت۔ بلے استان وتی میڈیا ءَ اولی روچ ءَ اِشی ءَ دیمءَ کاریت کہ پاکستان ءَ وتی تاکت مہکم کتگ ءُ گوں انچیں شوکیں ترزکاراں اے تجربگ ءُ تراک کتگ کہ لس مہلوک ءَ ھچ وڑیں تاوان نہ بوتگ۔ بہ زاں کہ استان ءِ اولی بیانیہ مہلوک ءَ سر بیت، بلے مہلوک ءِ سر ءَ سان کپگ ءُ جتاہیں نادراھیانی آماچ بوگ ءِ اھوال دیم ءَ آرگ نہ بنت۔ چہ اِد ءَ مہلوک ءَ بگر داں جہان ءَ بیا کس ءَ ھم اِشی ءِ سر ءَ گپ نہ کت۔ بہ زاں کہ اولی ھیال استان ئیگ ات، بلے اولی تاوان مہلوک ءَ رست۔ مہلوک ءِ گور ءَ اِشانی بارو ءَ علم، تجزیہ، سرپدی ءُ ٹیکنیک نیست اَت کہ آھاں ھمے تاوان دیم ءَ بیارتین اَنت۔ گُشگ ءِ مَن ءُ مراد اِش اِنت کہ ھمے تجربگ ءُ تراک ءِ سان کم گشگ بوت اَنت، مردمانی تہ ءَ سرپدی ءِ سبب ءَ ءُ دگہ وتی رسانکدر ءِ نہ بوگ ءِ سبب ءَ مرچی ما گندگ ءَ ایں کہ اِشی سان چینکس مزن بوتگ ءُ چینکس تاوان دیگ ءَ اَنت۔ اگاں آ روچ ءَ چُشیں شہمیں رسانکد ءُ ٹیکنیکل مردمے بوتیں گڑا مردماں اے سرپدی رستگ اَت کہ اِشی ءِ سان گیش ءَ چہ گیش اَنت، اِشی ءِ بارو ءَ مارا تیار بوگی ایں۔ گڑا بلکیں ھمے شُومک ءُ ایدگہ نادراھیاں چہ کسانیں کچے ءَ ما وت ءَ رکینت کت بہ کُتیں، بلے چُش نہ بوت ءُ مئے مہلوک مرچی ھم ھمیشی ءِ سانانی آماچ اِنت ءُ ھمُک وھد ءَ مزنیں کچے ءَ مردم ھمے شُومک ءِ سبب ءَ مرگ ءِ ارجان بوگ ءَ انت۔

شولان بلوچ: اے وھد ءَ آ کجام رسانکدی نزوری بوتگ انت کہ مرچی مئے مہلوک اِشانی داتگیں ساناں جتائیں دروشم ءَ اوپار کنگ ءَ انت؟

چراگ بلوچ: چوناھا ھمک چیز ھما وھد ءَ دیم ءَ کئیت ءُ مہلوک ءَ سر بیت یاکہ سرپد کنت وھدے کہ تو آئی ءِ سر ءَ گپ بہ کن ئے۔ میڈیا ءِ تہ ءَ یک لبزے گُشگ بیت کہ گیٹ کیپنگ (Gatekeeping) اِشی ءِ جند ءِ تہ ءَ رسانکدری مردم اے پیسلہ ءَ کنت کہ کجام کسّہ چوں دیم ءَ آرگ بہ بیت، پہ کئی واستہ ءُ ھمیشی ءِ ھمرائی ءَ دومی چیز کئیت اسٹیٹمنٹ بائیس (statement bias) اِشی ءِ تہ ءَ ھمے چیز گیشینگ بیت کہ کجام کسّہ کجام رنگ ءَ پیشدارگ بہ بیت۔ اِشی ءِ متلب اِش اِنت کہ رسانکدر سرجمیں چست ءُ ایراں باوست کنت، اگاں رسانکدر تئی ھلاپ ءَ بوت گڑا تئی گپ ءُ چست ءُ ایراں چُشیں سان ءُ اثرے نیست، بلے اگاں مئے رسانکدر مہکم بوتیں یاکہ مارا رسانکدری مردم بوتیں ما اے تراک ءُ تجربگ وتی رنگ ءَ گوں گواچن ءَ وتی مردماں ءَ پیشداشتگ اَت۔ بلے ما اے درگت ءَ نزور بوتگیں ءُ وتی مردمانی سرپد کنگ ءَ نزور بوتگیں کہ آئی ءِ سبب ءَ مرچی ما چیزاں وتی سر ءَ گندگ ءَ ایں کہ مئے مردم نادراھیانی آماچ بوان ءَ بیران بوان اَنت۔ اے ھمے سرپدی ءِ نہ بوگ، مردماں ھمے جیڑھانی سر ءَ سرپدی سر نہ کنگ مردماں اے چیز کمار نہ کتگ ھمے سبب ءَ اے چیز اتگک مئے سر ءَ کپتگ، نوں ما سما کتگ۔ اے سرجمیں چیز، اِشی ءِ سان، اِشیءِ آؤکیں تاوان ءِ بارو ءَ سرپدی ءُ اِشی وسیلہ ءَ مئے راج ءَ ھستانکی بیم آماچ کنگ ءِ زانت ھمے رسانکدر ءِ وسیلہ ءَ بوتگ اَت بلے اے چیز ءِ کمی ءَ مارا بے سما کتگ، ما مرچی اِشی ءَ سرپد بوگ ءَ ایں۔